Zmartwychwstanie inaczej

     Ewangelie obok dosłownego cielesnego zmartwychwstania Chrystusa, (świadectwo takie składał Piotr (Dz 10, 40-11) i apologeci tacy jak Tertulian) ukazują odmienne. Niektórzy chrześcijanie odrzucali literalną interpretację zmartwychwstania. Chrześcijanie gnostyccy różnie rozumieli zmartwychwstanie, np. spotkanie zmartwychwstałego było spotkaniem na poziomie duchowym, podczas snu, w transie, w czasie wizji. Tertulian i wielu innych chrześcijan w takich twierdzeniach widziało herezję. Jednak nawet tekst NT nie jest jednoznaczny, obok dosłownego ujęcia przedstawia Zmartwychwstałego Chrystusa jako kogoś, kto nie posiadał już czysto materialnego ciała jakie jest dane ludziom. Inny sposób rozumienia zmartwychwstania przedstawiają następujące fragmenty z NT:

Łukasz i Marek podają, że Chrystus objawił się dwóm uczniom lecz ci nie poznali Go, ponieważ objawił się w innej postaci ) Mk 16, 12; Łk 24, 13-32) nie w tej, którą posiadał za życia. Uczniowie zaprosili go na posiłek , kiedy rozpoznali Jezusa po sposobie łamania chleba, ten zniknął im z oczu ( Łk 24, 31) Jan umieszcza opowieść o Marii Magdalenie, która szukała Jezusa i nie poznała go w postaci ogrodnika, w chwilę później rozpoznała go, lecz wtedy nakazał jej, aby go nie dotykała ( J 20, 11-17) Podobnie zagadkowe jest objawienie się Chrystusa Pawłowi w drodze do Damaszku ( Dz 9, 3-4) Choć sam bronił on potem nauki o zmartwychwstaniu mówił:  „Zapewniam was, bracia, że ciało i krew nie mogą posiąść królestwa Bożego, i że to, co zniszczalne, nie może mieć dziedzictwa w tym, co niezniszczalne. Oto ogłaszam wam tajemnicę: nie wszyscy pomrzemy, lecz wszyscy będziemy odmienieni ( 1 Kor 15, 50-51) zmartwychwstanie jest tajemnicą, jest to przejście z życia fizycznego w życie duchowe.

W Ewangelii Marii Magdaleny Maria jest pierwszą, która zobaczyła Jezusa po śmierci, zmartwychwstanie jest wizją otrzymaną w snach i ekstatycznym transie. Istniała tendencja to postrzegana tego kluczowego dla chrześcijan zdarzenie jako duchowej wizji.

Apokalipsa Piotra opowiada o Piotrze, który w głębokim transie zobaczył Chrystusa, który powiedział: „Jestem rozumnym duchem, tym, który jest pełen promieniującej światłości” (Apokalipsa Piotra 83, 8-10)

Trzeba pamiętać, że zmartwychwstanie nie było wymysłem i ułudą dla gnostyków. Autor „Wypowiedzi o zmartwychwstaniu” mówił: (...) „nie myśl o zmartwychwstaniu, iż jest złudzeniem. To nie złudzenie, lecz to prawda. Co więcej zaś- należy powiedzieć, że większym złudzeniem jest świat niż zmartwychwstanie” ( 48, 10-16) autor wyjaśnia, że zmartwychwstanie to moment oświecenia: „ ono jest prawdą, tym, co pewne, o objawieniem tego co istnieje (...) i przeobrażeniem (metabole – zmiana, przejście) w nowe”. (48, 34-38)

Ewangelia Filipa wskazuje na konieczność zmartwychwstania w ciele, w którym jest wszystko: „Ci, którzy mówią, że Pan najpierw zmarł, a potem zmartwychwstał — mylą się. Bowiem On zmartwychwstał najpierw i potem jedynie umarł (ciałem). Jeżeli ktoś już osiągnął Zmartwychwstanie — Ten już nie umrze. Bo przecież Bóg żyje i będzie żył zawsze”. ( EwF 21) Po raz kolejny zmartwychwstanie jest rozumiane jako oświecenie.

Gnostyków interesowało przede wszystkim spotkanie zmartwychwstałego Chrystusa w teraźniejszości. Duchowa wizja pojawia się również w Apokryfie Jana, gdzie Jezusa zmienia swoją postać. Zjawa przemawia do Jana:

„Janie Janie, dlaczego się dziwisz i dlaczego trwożysz czyż jesteś obcy wobec takiej postaci> a więc nie bądź małoduszny, to ja jestem z wami cały czas (...) teraz zaś przyszedłem, aby cię pouczyć to co jest, co było i co ma się stać” ( 2, 9-18)

W piśmie „Mądrość Jezusa Chrystusa” przed uczniami objawia się Chrystus: „ pojawił się przed nimi Zbawiciel, nie w swojej pierwotnej postaci, ale jako niewidzialny duch. Ale jego objawienie było objawieniem wielkiego anioła światłości”

Ewangelia Filipa pisze o Jezusie, który objawiał się w ludziom w taki sposób w jako można było go widzieć. ( EwF 57)

Czy zatem zmartwychwstały Chrystus był po prostu duchem, który objawiał się swoim uczniom? Może dopiero później pojawiły się informacje o jego zmartwychwstaniu w ciele?

Gnostycy bliscy byli greckiej tradycji filozoficznej i tradycji hinduskiej oraz buddyjskiej, według, której dusza ludzka zamieszkuje w ciele, jako bezcielesna istota wykorzystująca ciało jako instrument. Nawet w ówczesnym judaizmie wśród faryzeuszy i esseńczyków istniała wiara w życie po śmierci ciała duszy, jedynym wyjątkiem byli saduceusze. Wracając jednak to gnostyków. Mieli oni spory udział w kształtowaniu się chrześcijańskiej teologii, uznany badacz A. Harnack widział w nich pierwszych teologów chrześcijańskich. Poza tym idee właściwe gnostycyzmowi znajdują się w pismach NT w tym w Ewangelii Jana oraz Listach Pawła.

Tańczyłeś ze mną w starożytnym kole narodzin, życia i śmierci

Lecz Ty żyjesz znów.

fragment Hymnu zespołu Virgin Black